Boşanmada Mal Paylaşımı Nedir? Nasıl Yapılır? Fiyat, Süreci ve Seçenekleri

Boşanma sürecinin şüphesiz en karmaşık, hukuki teknik bilginin en yoğun şekilde devreye girdiği ve eşler açısından kalıcı mali sonuçları olan aşaması mal paylaşımıdır. Türk hukuk sisteminde, evlilik birliği içindeki ekonomik dengeyi sağlamak, ev içi emeği korumak ve eşlerin hakkaniyetli bir şekilde malvarlığını bölüşmesini temin etmek amacıyla 1 Ocak 2002 tarihinde köklü bir yapısal değişikliğe gidilmiş, yasal mal rejimi baştan aşağı yeniden kurgulanmıştır. Bu detaylı araştırma raporu ve yasal rehber, sürecin hukuki boyutlarını, hesaplama metodolojilerini, Yargıtay’ın güncel 2026 yılı içtihatlarını ve Türkiye genelindeki bölgesel mahkeme uygulamalarını eksiksiz bir analizle sunmaktadır.

Boşanmada mal paylaşımı, şu şekilde tanımlanır: Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, evlilik birliğinin boşanma, evliliğin iptali veya eşlerden birinin ölümü gibi sebeplerle sona ermesi neticesinde, eşlerin tabi olduğu mal rejiminin tasfiye edilerek, evlilik süresince edinilen ekonomik değerlerin ve kişisel varlıkların kanuni kurallar veya karşılıklı sözleşmeler çerçevesinde eşler arasında paylaştırılması sürecidir.

Türk Hukukunda Mal Rejimlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yasal Çerçeve

Modern hukukun gelişimiyle birlikte, eşler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzenlenmesi, salt bir mülkiyet meselesi olmaktan çıkarak bir sosyal adalet unsuruna dönüşmüştür. Türk Medeni Kanunu (TMK), eşler arasındaki malvarlığı ilişkilerini düzenlemek için taraflara farklı seçenekler sunmaktadır. Ancak kanun koyucu, tarafların evlenmeden önce veya evlilik birliği devam ederken noterde özel bir sözleşme yapmadıkları durumlarda kendiliğinden geçerli olacak bir “yasal mal rejimi” belirlemiştir.

TMK Madde 218 ve devamında son derece detaylı bir şekilde düzenlenen Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi, 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren evlenen tüm çiftler için, aksi yönde bir irade beyanı bulunmadığı sürece otomatik olarak uygulanmaktadır. Yasa koyucunun bu rejimi İsviçre Medeni Kanunu’ndan (ZGB) iktibas ederek kurgulamasının temel gerekçesi, evlilik boyunca çalışmayan, ancak ev içi emek sarf ederek veya çocuk bakımı üstlenerek diğer eşin sermaye birikimine dolaylı yoldan katkı sağlayan eşin ekonomik haklarını tam bir yasal koruma altına almaktır. Bu tarihten önce gerçekleşen, örneğin 1990 yılında kurulan bir evlilikte ise, hukuki tasfiye iki döneme ayrılarak yapılır: 1 Ocak 2002’ye kadar olan dönem için eski kanunun benimsediği “Mal Ayrılığı Rejimi” kuralları işletilirken, 1 Ocak 2002’den boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen süre zarfı için yeni yasa olan “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi” kuralları uygulanır.

Hukuk sistemimizde, yasal rejimin dışında tarafların serbest iradeleriyle seçebilecekleri seçimlik mal rejimleri de bulunmaktadır :

• Mal Ayrılığı Rejimi (TMK md. 242-243): Eşlerden her birinin kendi malvarlığı üzerinde tam bir yönetim, yararlanma ve tasarruf hakkına sahip olduğu, tasfiye anında kimsenin diğerinin malı üzerinde hak iddia edemediği yapıdır.

• Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi (TMK md. 244-255): Belirli temel varlıkların, özellikle ailenin ortak kullanımına özgülenmiş malların paylaşıma tabi tutulduğu, geri kalanların ayrı tutulduğu karma bir sistemdir.

• Mal Ortaklığı Rejimi (TMK md. 256-281): Kural olarak eşlerin tüm malvarlıklarının, gelirlerinin ve borçlarının tek bir ortak potada birleştiği rejimdir.

Mevcut adli istatistikler ve mahkeme pratikleri göstermektedir ki, Türkiye’deki boşanma ve mal tasfiyesi davalarının %95’ini aşan büyük bir bölümünde, eşler arasında özel bir sözleşme bulunmadığından yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejiminin hükümleri tatbik edilmektedir.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Kapsamında Mal Gruplarının Tasnifi

Tasfiye davasının ve mal paylaşımı algoritmalarının en temel kuralı, eşlerin uhdesinde bulunan her türlü malın, paranın, hakkın ve borcun yasal kategorilere ayrıştırılmasıdır. Bu ayrıştırma yapılmadan hakkaniyetli bir hesaplama formülünün oluşturulması imkânsızdır. Sistem, malları kesin çizgilerle “Kişisel Mallar” ve “Edinilmiş Mallar” olarak iki ana kategoriye ayırır. Tasfiyenin kalbi, bu ayrımdaki hukuki nüanslarda atmaktadır.

Kişisel Mallar (Tasfiye Dışı Tutulan Değerler)

TMK’nın 220. maddesi, bir malın hangi hallerde kanun gereği kişisel mal sayılacağını sınırlı bir biçimde saymıştır. Kişisel mallar, tasfiye sürecinde paylaşıma hiçbir şekilde dahil edilmez, diğer eş bu malların değeri üzerinde doğrudan bir hak (katılma alacağı) ileri süremez. Bu değerler şunlardır:

• Eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına özgülenmiş olan eşyalar (kıyafetler, mesleki aletler, spor ekipmanları).

• Mal rejiminin başlangıcında (evlilik tarihinde veya 1 Ocak 2002’de) eşlerden birinin mülkiyetinde zaten var olan malvarlığı değerleri.

• Bir eşin, evlilik süresince dahi olsa, miras (veraset) yoluyla edindiği veya üçüncü kişilerden karşılıksız kazandırma (ivazsız kazanım, bağışlama, hediye) yoluyla elde ettiği tüm ekonomik değerler.

• Eşin çektiği acı ve ızdırabın karşılığı olarak üçüncü kişilerden tahsil ettiği manevi tazminat alacakları.

• Kişisel malların yerine geçen değerler (İkame kuralı). Örneğin, evlilikten önce sahip olunan bir arsanın evlilik içinde satılıp o parayla yeni bir dükkan alınması halinde, bu yeni dükkan da “kişisel malın yerine geçen değer” kuralı gereğince kişisel mal statüsünü korumaya devam eder.

Edinilmiş Mallar (Paylaşıma Tabi Değerler)

TMK’nın 219. maddesinde ise edinilmiş mallar tanımlanmaktadır. Bu değerler, mal rejiminin devamı süresince eşlerden her birinin emeğiyle, mesaisiyle, “karşılığını vererek” elde ettiği malvarlığı değerleridir. Eşin çalışmasının ve fiziki emeğinin karşılığı olan maaş, prim, ikramiye, işletme kazançları, avukatlık veya hekimlik gibi serbest meslek gelirleri bu kapsama girer. Sosyal güvenlik kurumlarının, sandıkların veya yardımlaşma kuruluşlarının yaptığı toplu ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen maddi tazminatlar (iş kazası tazminatı gibi) kesin olarak edinilmiş mal grubundadır.

Ayrıca, kanun koyucu son derece önemli bir kural ihdas etmiştir: “Kişisel malların gelirleri edinilmiş maldır.” Eşlerden birine miras kalan bir apartman dairesi, yasa gereği kişisel maldır ve paylaşılamaz. Ancak bu apartman dairesinin evlilik birliği süresince kiraya verilmesinden elde edilen kira gelirleri bankada birikmişse veya o kira geliriyle yeni bir araç alınmışsa, söz konusu kira getirisi edinilmiş mal havuzuna akar ve boşanmada paylaşım oranlarına dahil edilir. Bu durum, kanunun evlilik içi servet birikimini ortaklaştırma niyetinin en somut göstergelerinden biridir.

Aşağıdaki detaylı tablo, Yargıtay 2. ve 8. Hukuk Dairelerinin güncel içtihatları ışığında mülkiyet türlerini ve tasfiye edilebilirliğini netleştirmektedir:

TMK ve Yargıtay İçtihatlarına Göre Mülkiyet Statüleri Tablosu

Kanunda düzenlenen ispat kuralı gereğince (TMK m.222), belirli bir malın şahsına ait olduğunu iddia eden kimse bu durumu somut delillerle ispat etmekle yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar, yasa gereği onların paylı mülkiyetinde sayılır. Daha da önemlisi, kanun güçlü bir karine koymuştur: “Bir eşin bütün malları, aksi açıkça ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.”. Bu karine, tasfiye hesaplamalarında zayıf olan eşin haklarını güvence altına almaktadır.

Mal Rejiminin Sona Ermesi ve Tasfiye Sürecinin Temel İlkeleri

Boşanmada mal paylaşımı davasının hukuki altyapısı, mal rejiminin tam olarak ne zaman sona erdiği, mahkemenin değerlemeyi hangi tarih üzerinden yapacağı gibi son derece hassas teknik unsurlara dayanır.

TMK’nın 225. maddesine göre, mahkemece boşanmaya veya evliliğin iptaline karar verilmesi hallerinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer. Yani, tarafların örneğin 15 Ekim 2026 tarihinde boşanma davası açtığını varsayalım; bu tarihten sonra eşlerin edindiği yeni mallar, biriktirdikleri yeni paralar veya aldıkları araçlar tasfiye havuzuna kesinlikle dahil edilmez. Malvarlığının fotoğrafı, davanın açıldığı an itibarıyla dondurulur.

Ancak burada mülkiyetin tespiti tarihi ile değerin tespiti tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. Tasfiyeye konu edilen mevcut bir gayrimenkulün değeri, davanın açıldığı tarihteki piyasa fiyatı üzerinden değil, tasfiye davasının karar tarihine (veya karar tarihine en yakın keşif ve bilirkişi raporu tarihine) göre hesaplanarak belirlenir.

Bununla birlikte, mal rejiminin tasfiyesi davası, boşanma davası ile birlikte aynı anda aynı mahkemede açılabilir. Fakat Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Yargıtay uygulamaları gereği, hakim mal paylaşımını yapabilmek için öncelikle tarafların boşanmalarına karar vermeli ve bu kararın istinaf/temyiz aşamalarından geçerek kesinleşmesini beklemelidir. Bu sürece hukuk dilinde “Bekletici Mesele” denir. Boşanma kesinleşmeden malların yasal paylaştırılması hükme bağlanamaz.

Adım Adım Boşanmada Mal Paylaşımı Süreci (Nasıl Yapılır?)

Tasfiye davası, teknik bilirkişi raporlarının (gayrimenkul değerleme uzmanları, mali müşavirler, bankacı bilirkişiler) bir araya getirildiği karmaşık bir matematiksel ve hukuki algoritmadır. Mahkemeler bu süreci aşağıdaki yasal adımları izleyerek yürütmektedir :

1. Aktif ve Pasiflerin Ortaya Konması (Malvarlığı Tespiti): Tarafların uhdesinde bulunan tapu kayıtları (TAKBİS), trafik tescil kayıtları, banka hesap özetleri, ticaret sicil dökümleri mahkeme kanalıyla müzekkere yazılarak toplanır ve mal rejiminin sona erdiği tarihteki mülkiyet durumu fotoğraflanır.

2. Kişisel ve Edinilmiş Malların Ayrıştırılması: Toplanan delillere göre her bir malvarlığı, yasal kurallar çerçevesinde kişisel mal (tasfiye dışı) ve edinilmiş mal (tasfiyeye tabi) olarak iki ayrı kümeye yerleştirilir.

3. Eklenecek Değerlerin (TMK m. 229) Hesaba Katılması: Eşlerden birinin, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir tam yıl içinde diğerinin rızası olmadan yaptığı olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmalar (örneğin kardeşine para havale etmesi) veya evlilik süresi içinde eşinin katılma alacağını azaltmak kastıyla (muvazaalı) mal kaçırma amacıyla devrettiği gayrimenkuller, hesaplamaya sanki malvarlığında duruyormuş gibi farazi bir değer olarak eklenir.

4. Denkleştirme İşlemi (TMK m. 230): Bir mal grubuna ait borcun, diğer mal grubunun imkânlarıyla ödenmesi durumunda uygulanır. Örneğin, erkek eşin evlenmeden önce krediyle aldığı evin (kişisel mal) evlilik dönemi içindeki kredi taksitlerinin, kadının veya erkeğin evlilik içi maaşıyla (edinilmiş mal) ödenmesi durumunda, edinilmiş mallar kümesinden kişisel mallar kümesine bir fon akışı olmuştur. Mahkeme bilirkişileri, bu akışı matematiksel bir formülle (yatırılan meblağın güncel piyasa sürüm değerine oranlanması) denkleştirir.

5. Net Artık Değerin Tespiti (TMK m. 231): Eklenecek değerler ve denkleştirmeler hesaplandıktan sonra, eşin edinilmiş mallarının toplam güncel değerinden, bu mallara ilişkin halihazırdaki borçlar (örneğin ödemesi devam eden taşıt kredisi kalanı) çıkarılır. Ortaya çıkan bu pozitif, arıtılmış net tutar “Artık Değer”dir. Şayet borçlar varlıkları aşarsa, ortaya çıkan eksi değer sıfır (0) kabul edilir, eksi bakiye paylaşılamaz.

6. Katılma Alacağının Hükme Bağlanması (TMK m. 236): Artık değer tespit edildikten sonra, yasa gereği her eş, diğer eşe ait artık değerin tam olarak yarısı (%50) üzerinde katılma alacağı hakkına sahiptir. Değerler net nakit alacağı olarak hesaplanır.

Önemli Bir Ayrım: Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Alacağı: Katılma alacağı, yukarıda anlatıldığı gibi sistemin doğal işleyişi sonucu ortaya çıkan yarı yarıya paylaşımdır. Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227) ise çok daha spesifik bir haktır. Eşlerden birinin, diğer eşe ait bir malın alınmasına, inşa edilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç karşılık almaksızın (veya eksik karşılıkla) yaptığı doğrudan “maddi katkı” söz konusu ise gündeme gelir. Örneğin, kadının kendi ailesinden kalan altınları (kişisel mal) bozdurarak, kocasının üzerine alınan evin peşinatını ödemesi durumunda, kadın evin boşanma tarihindeki veya karar tarihindeki güncel rayiç değeri üzerinden ödediği altınların oransal karşılığını (Değer Artış Payı) faiziyle talep etme hakkına sahiptir. Yargıtay’ın güncel kararları, bu hesaplamalarda katkının malın değer artışındaki oranının mahkemece titizlikle gözetilmesini emretmektedir.

İstatistiksel Perspektif: Türkiye’de Boşanma ve Mal Paylaşımı Eğilimleri

Hukuki süreçlerin bu kadar karmaşık olması, adli yargının yükünü de her geçen gün artırmaktadır. Türkiye’de aile dinamiklerinin hızla değişmesi, boşanma davalarının ve buna bağlı tasfiye uyuşmazlıklarının sosyolojik boyutlarını da derinleştirmektedir.

Şehir Bazlı Varyasyonlar ve Mahkeme Teşkilatlanması

Mal paylaşımı davalarında görev ve yetki kuralları TMK kapsamında titizlikle belirlenmiştir. Kanuna göre; ölüm halinde ölenin son yerleşim yeri, boşanma sebebiyle tasfiyede boşanmaya karar veren mahkeme, diğer durumlarda ise davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Görevli mahkeme ise istisnasız Aile Mahkemesidir.

Ancak Türkiye’nin coğrafi ve idari yapısı gereği, bu mahkemelerin adliye teşkilatındaki organizasyonu büyük farklılıklar gösterir. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa gibi metropol şehirlerde müstakil olarak yapılandırılmış çok sayıda Aile Mahkemesi bulunur. Buralardaki tasfiye davaları, ağırlıklı olarak anonim ve limited şirket hisselerinin değerlemesi, fikri sınai mülkiyet haklarının paylaşımı, büyük ölçekli gayrimenkul portföylerinin değer artış hesaplamaları üzerine yoğunlaşırken; taşra illerinde süreçler daha çok tarımsal arazilerin değerlemesi, intikal etmemiş miras haklarının gayrimenkule yansımaları gibi hususlarda kilitlenmektedir.

Kahramanmaraş Özelinde Hukuki Teşkilatlanma ve Pratik: Kahramanmaraş ili ve ilçeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) adli coğrafya planlamasında farklı yargı çevrelerine bölünmüştür. Mal tasfiyesi davalarının hangi ilçede hangi sıfatla görüleceği hayati bir usul kuralıdır :

• Merkez Adliye Etki Alanı (Onikişubat ve Dulkadiroğlu): Şehrin iki büyük merkez ilçesi olan Onikişubat ve Dulkadiroğlu’nda görülecek mal rejimi davaları, doğrudan Kahramanmaraş Adliyesi bünyesinde ihtisaslaşmış ve müstakil olarak kurulan Aile Mahkemeleri nezdinde görülmektedir.

• Müstakil İlçe Adliyeleri (Elbistan ve Afşin): Bölgenin büyük ilçelerinden Elbistan Adliyesi’nde bağımsız bir Aile Mahkemesi teşkilatı mevcuttur. Afşin ilçesi gibi geniş nüfuslu yargı alanlarında ise davalar Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından, Aile Mahkemesi sıfatı (şemsiyesi) kullanılarak görülür.

• Diğer İlçeler (Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun, Nurhak, Pazarcık ve Türkoğlu): Bu ilçelerde bağımsız bir Aile Mahkemesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu bölgelerde ikamet eden eşlerin mal paylaşımı davaları, bulundukları ilçenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri’ne tevdi edilir ve bu mahkemeler “Aile Mahkemesi Sıfatıyla” yargılamayı usulen tamamlar. Usul hukuku açısından, dilekçenin başlığında bu sıfatın belirtilmemesi dahi görevsizlik kararlarına sebep olabileceğinden süreçlerin profesyonel yönetimi elzemdir.

Özellik Arz Eden Karmaşık Malvarlığı Değerlerinin Tasfiyesi

Yasal mal rejiminin en çetrefilli alanları, standart gayrimenkul veya nakit paylaşımının ötesinde, hukuki mahiyeti itibarıyla karmaşık bir değerleme metodolojisi gerektiren varlıklardır. Yargıtay’ın bu konudaki perspektifi sürekli olarak ticari hayatın gerçeklerine adapte olmaktadır.

1. Şirket Hisseleri ve Ticari İşletmelerin Değerleme Yöntemi

Taraflardan birinin bir sermaye şirketinde (Anonim veya Limited) hissesi varsa ya da şahıs şirketi (ticari işletme) işletiyorsa, bu şirketlerin boşanmadaki durumu sıkça tartışılır. Yargıtay uygulamalarına göre; eğer şirket hissesi evlilik tarihinden sonra elde edilmişse edinilmiş maldır. Eğer evlenmeden önce elde edilmişse kişisel maldır.

Ancak en önemli hukuki kural şudur: Şirket kişisel mal olsa dahi, evlilik birliği devam ederken (örneğin 2026 yılına kadar) elde edilen ve şirket sahibine dağıtılan net temettüler (kar payları) veya şirket bilançosunda tutulup sermayeye eklenen brüt kardan arındırılmış net karlar “kişisel malın geliri” olarak TMK m.219/4 gereği edinilmiş mal kabul edilir. Bu durumda, uzman mali müşavirlerden oluşan bir heyet geçmiş dönem kurumlar vergisi beyannamelerini, ticari defterleri inceler, şirketin salt bilanço değerini (öz sermayesini) hesaplar ve net artış üzerinden katılma alacağını belirler.

2. Kripto Paralar ve Dijital Varlıklar Hukuku

Türkiye’nin dijital ekonomiye hızla entegre olması, boşanma davalarına “kripto para tasfiyesi” sorununu getirmiştir. Kripto paralar (Bitcoin, Ethereum vb.), evlilik süresince maaş veya birikimlerle (edinilmiş mallarla) finanse edildiyse, tamamen tasfiye havuzuna tabidir.

2025 ve 2026 yıllarındaki güncel Yargıtay istinaf denetimi pratiklerine göre, mal rejiminin tasfiyesi davalarında kripto cüzdanlara mahkeme kararıyla ihtiyati tedbir ve haciz uygulanabilmektedir (özellikle Türkiye merkezli kripto para borsaları nezdinde). Değerleme noktasında ise Yargıtay, kripto paraların yapısal volatilitesi (dalgalanması) nedeniyle, “mal rejiminin sona ermeden elden çıkarılan” kripto paralar için devir tarihindeki sürüm değerinin; “hesapta tespit edilen” kriptolar için ise tasfiye kararının verileceği karar tarihindeki sürüm değerinin esas alınması gerektiğine işaret etmektedir.

3. Ziynet Eşyaları (Düğün Takıları) – Yargıtay’ın Yeni Paradigması

Mal paylaşımı ile çoğu zaman aynı dilekçede veya bağımsız bir davayla talep edilen “ziynet eşyalarının iadesi” (düğün takıları) konusunda Türk hukukunda 2024 ve 2025 yıllarında bir deprem yaşanmıştır. Uzun yıllar boyunca Yargıtay’ın yerleşik içtihadı “Düğünde kime takılırsa takılsın, kimin ailesi getirirse getirsin, tüm ziynetler kadına aittir” yönündeydi.

Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin (Örn: 2023/5704 E. ve 2024/2402 K. numaralı güncel kararları) belirlediği yeni içtihat paradigmasına göre bu genel kural terk edilmiştir. Yeni kural şu şekildedir: Düğünde kadına takılan ziynetler ve paralar kadına, erkeğe takılan ziynetler ve paralar erkeğe aittir. Bunun tek istisnası, cinsiyete özgü takılardır; örneğin kadına özgü bir bilezik veya gerdanlık erkeğin üzerine takılsa dahi o eşya hukuken kadının sayılacaktır. Aynı şekilde erkeğe özgü lüks bir saat erkeğe ait sayılacaktır. Ziynetler kural olarak paylaşıma (edinilmiş mal rejimine) girmez, iade veya bedel tazmini davasına konu olur.

2026 Yılı Mal Paylaşımı Davası Maliyetleri, Harçlar ve Avukatlık Ücretleri

Mal rejiminin tasfiyesi davaları, sadece hukuki açıdan değil, mali boyutlarıyla da önceden detaylı bütçeleme gerektiren süreçlerdir. Aile Hukukunda boşanma davası kural olarak maktu harca (sabit cüzi bir ücrete) tabi iken, mal paylaşımı (tasfiye) davaları talebin değerine göre “nispi harç” sistemine tabidir.

2026 Yılı Yargılama Giderleri ve Mahkeme Harçları: Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı 2026 Harçlar Tarifesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu bağlamında; davanın açılışında, talep edilen toplam katılma alacağının / değer artış payı miktarının binde 68,31’inin dörtte biri (%0,017) oranında nispi peşin harç ödenmek zorundadır. Bunun dışında davacının;

• Dava tebligat ve posta giderleri (Ortalama 500 – 1.000 TL),

• Şirket, banka veya gayrimenkul değerlemesi için dosyanın tevdi edileceği uzman bilirkişi kurulu ücretleri (2026 yılı itibarıyla dosyanın karmaşıklığına göre 4.000 TL ile 12.000 TL arasında değişen rakamlar) için mahkeme veznesine bir Gider Avansı yatırması hukuki zorunluluktur.

Türkiye Barolar Birliği 2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT): TBB’nin 2026 yılı için Resmî Gazete’de yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukatların vereceği hizmetlerin yasal asgari sınırları çizilmiştir. Boşanma davaları için tavsiye edilen / belirlenen maktu taban ücretler 30.000 TL dolaylarındayken , mal rejiminin tasfiyesi gibi “değeri parayla ölçülebilen” dava niteliğindeki dosyalarda TBB AAÜT gereği avukatlık ücreti kademeli bir yüzdelik sisteme bağlanmıştır :

• İlk 600.000,00 TL için: %16

• Sonra gelen 1.800.000,00 TL (veya barosuna göre 2.400.000 TL) için: %11

• Sonra gelen dilimler için azalan oranlarda: %8, %5, %3 vb..

Buna ek olarak, Ankara, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş gibi yerel barolar her yıl kendi “Tavsiye Niteliğinde Avukatlık En Az Ücret Tarifesi” listelerini yayımlarlar. Bu tarifelerde, dava hazırlıkları, gayrimenkul tespitleri ve uzun yargılama süreleri dikkate alınarak maktu ve nispi oranlar birleştirilmekte olup, aile mahkemelerindeki karmaşık tasfiye davaları için uygulamada ortalama 100.000 TL – 150.000 TL bandından başlayan sözleşmeler akdedilebilmektedir. Avukatlık ücreti serbest piyasa ve dosyanın zorluk derecesine göre taraflarca yazılı sözleşme ile serbestçe tayin edilebilir. Ayrıca, davayı kazanan taraf lehine mahkemenin hükmedeceği “Karşı Vekalet Ücreti”, kanun gereği (HMK 323 ve Avukatlık Kanunu m.164) davayı kazananın avukatına aittir.

Bu Makaleden Sonra Ne Yapmalısınız? (Mini Yol Haritası)

Evlilik birliğinin temelden sarsıldığı ve boşanma sürecinin kaçınılmaz olduğu karar aşamasındaki kullanıcılar için, telafisi imkânsız hukuki ve mali kayıpları engellemeye yönelik 4 adımlı proaktif eylem planı aşağıda sunulmuştur:

1. Evlilik İçi Finansal Envanterinizi Eksiksiz Çıkarın: Evlilik tarihi itibarıyla edinilen gayrimenkullerin tapu ada/parsel bilgilerini, araç plakalarını, çalışılan bankaların (özellikle yurt dışı ve kripto borsaları dâhil) kayıtlarını, varsa aile şirketlerinin vergi levhası veya ticaret sicil bilgilerini derleyerek güvenli bir fiziki/dijital dosyada arşivleyin. Tasfiye davasında talep edilmeyen bir mal tespit edilemez.

2. Mal Kaçırma Riskine Karşı Acil “İhtiyati Tedbir” Mekanizmasını İşletin: TMK m.169 ve HMK m.389 hükümleri uyarınca, diğer eşin boşanma söylentisi başlar başlamaz adına kayıtlı gayrimenkulleri veya araçları muvazaalı (danışıklı) biçimde akrabalarına, üçüncü şahıslara devretme riski kuvvetliyse, hukuki destek alarak gecikmeksizin mallar üzerine ihtiyati tedbir veya Aile Konutu Şerhi konulmasını sağlayın.

3. Kişisel Malınızı Koruyacak Delilleri Güvence Altına Alın: Evlenmeden önce sahip olduğunuz banka birikimleriniz, eşinizin veya ortak ailenin evine yatırdığınız ailenizden gelen düğün takıları (ziynet eşyaları), miras intikal ve tapu devir senetleri ile ivazsız bağış sözleşmelerinin belgelerini mutlaka arşivleyin. “Belirli bir malın kendisine ait olduğunu iddia eden bunu ispatla mükelleftir” kuralını (TMK m.222) unutmayın.

4. Kesin Hak Düşürücü Süreleri ve Zamanaşımını Yakından Takip Edin: Mal rejiminin tasfiyesi davası, boşanma davası ile eş zamanlı olarak açılabilir. Ancak davanın açılmadığı bir senaryoda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun içtihatları gereği, davanızı açmak için boşanma kararının mahkemece kesinleştirildiği (istinaf/temyiz süreçlerinin bittiği) tarihten itibaren en fazla 10 yıllık zamanaşımı süreniz bulunmaktadır. Hak kaybına uğramamak adına dava dilekçenizi sürecin bitmesini beklemeden profesyonel hukuk desteği ile hazırlatın.

Kullanıcıların Sıklıkla Sorduğu Diğer Sorular (People Also Ask)

Evliyken Alınan Mallar Boşanınca Kimin Olur?

Türk hukukundaki yasal mal rejimine göre (TMK m. 219); evlilik birliği kurulduktan sonra eşlerin çalışarak, maaşlarıyla veya emekleriyle (karşılığını vererek) satın aldıkları tüm mallar (ev, araba, bankadaki nakit), tapu senedinde veya ruhsatta sadece bir eşin (örneğin erkeğin veya kadının) üzerine kayıtlı olsa dahi, boşanmada tasfiye davasına tabidir. Mülkiyet kimde ise kural olarak mal onda kalır, ancak diğer eş bu malın “net güncel değerinin yarısı” oranında nakdi bir alacak hakkına (katılma alacağı) sahip olur.

Boşandıktan Sonra Ev Kime Kalır?

Ev (aile konutu dahi olsa) yasal olarak edinilmiş mal statüsünde bedeli ödenerek satın alınmışsa, değer olarak yarı yarıya paylaşılacaktır. Uygulamada ev fiziken ikiye bölünmez; taraflardan biri evi tamamen kendi üzerine almak (mülkiyeti muhafaza etmek) isterse, mal tasfiye hesaplaması sonucu çıkan meblağı, yani evin değerinin yarısını nakit (veya anlaşılan ödeme planıyla) olarak diğer eşe ödemekle yükümlü tutulur.

Mal Paylaşımı Davası Boşanmadan Ayrı Açılabilir mi?

Evet, bu mümkündür. Taraflar, hukuki usul çerçevesinde mal paylaşımı davasını boşanma dilekçesinin içinde bir bent olarak talep edebilecekleri gibi, boşanma davası devam ederken veya boşanma kararı tamamen kesinleştikten sonra yepyeni, ayrı bir dava olarak (harcını yatırarak) açabilirler. Birlikte açılması durumunda mal tasfiyesi için boşanma davasının kesinleşmesi hakîm tarafından “bekletici mesele” yapılarak dosya bekletilir.

Bankadaki Paramın Yarısını Eşim Alabilir mi?

Eğer bankadaki para evlilik öncesi birikim değilse (kişisel mal), miras veya bağış yoluyla ailenizden size intikal etmemişse ve tamamen evlilik dönemi süresince kendi maaşınız, ticaretiniz, primleriniz (edinilmiş mal) ile birikmişse, yasa bunu evlilik içi ortak tasarruf kabul eder. Bu sebeple, boşanma davası açıldığı tarihte hesapta bulunan bakiyenin yasal olarak diğer eş yarısı üzerinde (katılma alacağı olarak) hak talep edebilir.

Eşim Benden Habersiz Evi Veya Arabayı Satarsa Ne Olur?

TMK m. 229 bu kötü niyetli hareketleri doğrudan engellemektedir. Eşinizin, sırf sizin katılma alacağınızı azaltmak veya ortadan kaldırmak kötü niyetiyle mal rejiminin devamı süresince yaptığı muvazaalı devirler ile mal rejiminin sona ermesinden (boşanma davasından) önceki 1 yıl içinde sizin rızanız dışında yaptığı olağanüstü karşılıksız kazandırmalar (akrabasına devir, hibe vb.), mahkeme aşamasında bilirkişilerce tespit edilir. Satılan bu malvarlıkları hukuken elden çıkmamış kabul edilir, aktif fona “Eklenecek Değerler” adı altında yazılır ve payınıza düşen güncel para yine de hesaplanarak sizden gizli satışı yapan eşinizden tahsil edilir.

Terimler Sözlüğü (Glossary)

Aile Hukukunun ve mal rejimleri tasfiyesinin kendine has, oldukça spesifik ve teknik bir terminolojisi vardır. Mahkeme tutanaklarında veya bilirkişi raporlarında sıkça karşılaşacağınız bu terimlerin hukuki tanımları aşağıda listelenmiştir:

• Edinilmiş Mal (Acquis): Eşlerin, mal rejiminin yürürlükte olduğu dönem boyunca, şahsi emek sarf ederek veya finansal karşılığını vererek (maaş, ticari kazanç vb.) uhdelerine kattıkları mülkiyet, para veya yasal haklardır (TMK m.219).

• Kişisel Mal (Biens Propres): Eşlerden yalnızca birine ait olan, diğer eşin katılma alacağı havuzuna dahil edemediği, emek veya çalışma karşılığı elde edilmeyen (miras, bağış, evlilik öncesi sahip olunan) malvarlığı kalemleridir (TMK m.220).

• Artık Değer (TMK m. 231): Hesaplama işleminde, eklenecek değerlerin (TMK m. 229) ilavesi ve denkleştirmelerin (TMK m. 230) yapılmasından sonra, bir eşin evlilik içi edinilmiş mallarının toplam değerinden, o mallara düşen borçların (örneğin güncel banka kredisi borcunun) çıkarılmasıyla elde edilen net pozitif değerdir.

• Katılma Alacağı: Mal tasfiyesi sonucu ortaya çıkan ve yukarıda tanımlanan “artık değer” üzerinde, diğer eşin yasadan kaynaklı olarak kazandığı yüzde ellilik (%50) talep ve alacak hakkıdır.

• Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227): Eşlerden birinin, sırf kendi kişisel malı veya geliriyle, diğer eşe ait bir malın (örneğin bir arsanın) satın alınmasına, iyileştirilmesine (tadilatına) veya muhafaza edilmesine doğrudan doğruya sağladığı maddi (parasal) katkının, malın boşanma karar tarihindeki sürüm (rayiç) değeri üzerinden güncellenerek talep edilmesini sağlayan alacak türüdür.

• Denkleştirme İşlemi (TMK m. 230): Bir mal kesimine ait varlıkların veya borçların, diğer mal kesiminden finanse edilmesi durumunda (örneğin evlilik öncesi alınan kişisel mal statüsündeki bir evin tadilat masrafının evlilik içindeki edinilmiş maaşla karşılanması), bu iki kasa arasındaki mali eşitsizliğin mahkemece matematiksel orantıyla düzeltilmesidir.

• Bekletici Mesele: Bir mahkemenin, yargılamasını yapmakta olduğu bir uyuşmazlığı kesin bir hükme bağlayabilmesi için, başka bir mahkemenin vereceği veya kesinleştireceği bir karara bağımlı olması halidir. (Örneğin; mal paylaşımı kararı için, boşanma kararının temyizden dönüp kesinleşmesinin bekletici mesele sayılması).

• İhtiyati Tedbir: Davacının hakkına kavuşmasının yargılama sürecinde tehlikeye düşmesini, gecikmesinde sakınca bulunan hallerin doğmasını veya ilgili malın üçüncü kişilere devredilerek hak kaybı yaratılmasını önlemek maksadıyla, mahkemece dava sonuna kadar uygulanan geçici hukuki koruma ve kısıtlama kararıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Boşanmada mal paylaşımı davası ne zaman açılır?

Mal paylaşımı davası, kural olarak boşanma davası ile birlikte aynı anda açılabileceği gibi, boşanma kararı kesinleştikten sonra da bağımsız olarak açılabilir. Ancak mahkemeler, hesaplamayı ve paylaşımı yasal olarak yapabilmek için boşanma davasının temyiz süreçlerinin bitip kesinleşmesini HMK kuralları gereği “bekletici mesele” (TMK m. 225) yapmaktadır.

Evlenmeden önce alınan ev boşanmada paylaşılır mı?

Hayır, evlilik öncesi mülkiyeti edinilen gayrimenkuller Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi uyarınca doğrudan kişisel mal kabul edilir ve paylaşıma dahil edilmez. Ancak bu kişisel mal olan evin evlilik birliği içindeki kira gelirleri varsa, taraflar arasında noterde aksine bir mal rejimi sözleşmesi bulunmuyorsa bu gelirler yasa gereği edinilmiş mal sayılır ve faiz getirisiyle birlikte paylaşıma tabidir.

Miras kalan mallar boşanmada karşı tarafa verilir mi?

Miras intikali veya ivazsız (karşılıksız) kazandırma yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri, bireyin tamamen kendi soyundan gelen haklardır ve yasa gereği doğrudan kişisel mal statüsündedir (TMK m. 220). Bu nedenle mal tasfiye davasında asla paylaşıma dahil edilmezler. Diğer eş bu malların mülkiyeti, aslı veya değeri üzerinde herhangi bir hak veya katılma alacağı iddia edemez.

Mal paylaşımı davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?

Aile hukukunda mal rejiminin tasfiyesine ilişkin kanunda doğrudan spesifik bir süre belirlenmemiş olsa da, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun (Örn: 17.04.2013 tarihli ve 2013/520 K. sayılı) yerleşik içtihatlarına göre bu davalarda Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 146. maddesinde yer alan genel hükümler tatbik edilir. Buna göre zamanaşımı süresi, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren tam 10 yıldır.

Eşimin bankadaki birikimlerinin yarısını alabilir miyim?

Bankadaki birikimler, miras veya evlilik öncesi tasarruflarından bağımsız olarak, evlilik birliği içerisinde şahsi emek veya mesai harcanarak elde edilen gelirlerden (maaş, SGK primi, ikramiye, ticari faiz getirisi vb.) oluşuyorsa, bu meblağlar yasada doğrudan edinilmiş mal kabul edilir. Dolayısıyla tasfiye aşamasında bu birikimlerin mahkemece tespit edilecek net artık değerinin yarısı (%50) oranında yasal katılma alacağı talep edilebilir.

Krediyle alınan evin borcu bitmeden boşanılırsa ne olur?

Evlilik süresince konut finansmanı bankasına ödenen kredi taksitleri, aksi ispat edilmedikçe edinilmiş mallardan (maaş/kazanç) karşılanmış kabul edilir ve rejime tabidir. Boşanma davası açıldığı tarihte kalan güncel ana para kredi borcu, taşınmazın tespit edilen güncel piyasa sürüm değerinden düşülerek net (artık) değer bulunur. Paylaşım, sadece evlilik içinde ödenmiş kısım üzerinden oransal (denkleştirme formülü ile) bir hesaplamayla gerçekleştirilir.

Eşim benden mal kaçırmak için evi satmış, ne yapmalıyım?

TMK madde 229, mal kaçırma operasyonlarına karşı güçlü bir zırh oluşturur. Mal rejiminin sona ermesinden (boşanma davası açılmasından) önceki son bir yıl içinde eşin sizin rızanız dışında yaptığı olağan hediyeler dışındaki tüm devirler veya hangi tarihte olursa olsun sırf sizin “katılma alacağınızı azaltmak kastıyla” yaptığı danışıklı (muvazaalı) devirler mahkemece tespit edilir. Satılan mal, sanki hiç elden çıkmamış ve duruyormuş gibi farazi olarak hesaplamaya ‘eklenecek değerler’ olarak aktif şekilde dahil edilir.

Çalışmayan eşin mal paylaşımında hakkı var mıdır?

Evet, yasal olarak en az çalışan eş kadar hakkı vardır. Türk Medeni Kanunu’nda yer alan edinilmiş mallara katılma rejiminin (yasal mal rejimi) varlık gayesi tam da budur: Ev içi emeği, çocuk bakımını ve ailenin idamesine sunulan görünmez manevi ve fiili katkıyı finansal güvence altına almak. Çalışmayan eş, resmi veya sigortalı bir geliri hiç olmasa dahi, evlilik süresince diğer eşin çalışarak veya ticaretle edindiği tüm malların net artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına itirazsız biçimde sahiptir.

Yazar Hakkında:

Av. Şeref BALTACI | Kahramanmaraş Barosu Sicil No: 808

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Av. Şeref BALTACI, Türkiye Barolar Birliği ve Kahramanmaraş Barosu üyesidir. Aile Hukuku, boşanma ve velayet davalarında 12 yıllık mesleki deneyime sahiptir. Kahramanmaraş’ta aile hukuku alanında yürüttüğü çalışmalarla anlaşmalı ve çekişmeli boşanma süreçlerinde hukuki temsil sağlamaktadır. Türk Medeni Kanunu kapsamındaki nafaka, velayet ve mal paylaşımı uyuşmazlıklarında aktif olarak görev üstlenmektedir.

Son Güncelleme: 27 Mart 2026