Kahramanmaraş DASK ve Sigorta Avukatı Nedir? Nasıl Yapılır? Fiyat, Süreci ve Seçenekleri
Doğal afetler, trafik kazaları veya öngörülemeyen diğer riskler neticesinde oluşan maddi ve bedensel zararların tazmini, sigorta hukukunun en temel inceleme alanıdır. Özellikle 6 Şubat 2023 depremleri sonrası, Türkiye’de sigorta bilinci ve kurumlar arası hukuki uyuşmazlıklar daha önce görülmemiş bir boyuta ulaşmıştır.
Kahramanmaraş DASK ve sigorta avukatı, şu şekilde tanımlanır: Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) başta olmak üzere, özel konut, işyeri, kasko ve hayat sigortası poliçelerinden doğan hasar tazminatlarının hesaplanması, eksik ödemelere itiraz edilmesi ve sigorta şirketleriyle yaşanan hukuki uyuşmazlıkların çözümü süreçlerini yürüten hukuki profesyoneldir.
Sigorta sözleşmeleri (poliçeler), genellikle karmaşık hukuki terimler, muafiyet oranları ve katı bildirim süreleri içerir. Hak sahiplerinin poliçeden doğan alacaklarını tam ve eksiksiz olarak tahsil edebilmeleri, doğru zamanda, doğru kuruma, doğru hukuki argümanlarla başvurmalarına bağlıdır. Bu rehber makalede, Kahramanmaraş özelinde DASK uyuşmazlıkları, eksik ödeme itirazları, konut ve hayat sigortalarından kaynaklanan hukuki haklar 2026 yılı güncel mevzuatı çerçevesinde tüm şeffaflığıyla ele alınmaktadır.
DASK ve Özel Konut Sigortası Arasındaki Temel Farklar
Afet sonrası en sık yaşanan hukuki kafa karışıklıklarından biri, Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) ile ihtiyari (isteğe bağlı) olarak yaptırılan özel konut sigortalarının kapsamlarının birbirine karıştırılmasıdır. Hukuki süreçlerde bu iki kurumun sorumluluk sınırları tamamen farklıdır.
Aşağıdaki tabloda bu iki poliçe türü arasındaki yasal ayrımlar net bir şekilde özetlenmiştir:
Karşılaştırma Kriteri | DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) | Özel Konut/İşyeri Sigortası |
|---|---|---|
Zorunluluk Durumu | Elektrik, su aboneliği ve tapu işlemleri için kanunen zorunludur. | Tamamen isteğe bağlıdır (Banka kredisi istisnaları hariç). |
Teminat Kapsamı | Sadece deprem ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, devrilme hasarları. | Deprem (ek teminatla), hırsızlık, sel, su baskını, yangın, eşya hasarları vb. |
Teminat Limiti | Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen üst sınır (azami teminat) ile kısıtlıdır. | Poliçede taraflarca serbestçe belirlenen rayiç bedel veya ekspertiz değerine tabidir. |
Eşya Koruması | Sadece binanın (yapının) fiziki hasarını karşılar, eşyaları kapsamaz. | Poliçeye eklenmesi şartıyla evin içindeki eşyaları da kapsar. |
Hasar Ödeme Sırası | Birinci derecede sorumludur (İlk ödemeyi DASK yapar). | İkinci derecede sorumludur (DASK limitini aşan “aşkın hasar” kısmını öder). |
Hukuki süreçte en önemli kural; özel sigorta şirketinden deprem teminatı kapsamında tazminat talep edilebilmesi için, öncelikle DASK’ın kendi limitleri dahilinde üzerine düşen ödemeyi yapmış olması (veya DASK limitinin tükenmiş olması) gerekliliğidir.
Kahramanmaraş’ta DASK Eksik Ödeme ve Hasar İtiraz Süreci (Adım Adım)
Deprem sonrasında birçok hak sahibi, DASK’tan beklediği ödemenin çok altında bir tutar hesabına yattığında mağduriyet yaşamıştır. Bunun başlıca sebepleri; metrekare hataları, yanlış yapı tarzı bildirimi, eksik ekspertiz raporları veya “zeyilname (ek sözleşme)” yapılmamış olmasıdır. Eksik ödeme durumunda hukuki hak arama süreci şu adımlarla ilerler:
Hasar İhbarının Yapılması ve Raporun Beklenmesi: Afetin gerçekleşmesinden itibaren DASK’a hasar ihbarı yapılır. Kurum tarafından atanan bağımsız eksperin hazırladığı rapor sisteme yüklenir.
Ödemenin Alınması ve ‘İhtirazi Kayıt’ Şerhi: DASK tarafından banka hesabına bir bedel yatırıldığında, bu bedel çekilirken mutlaka makbuza veya banka sistemine “Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarım saklı kalmak kaydıyla alınmıştır” şeklinde ihtirazi kayıt (çekince) düşülmelidir. Bu, “ben bu tutarı kabul ediyorum ve başka hak talep etmeyeceğim” anlamına gelen zımni ibrayı engeller.
DASK’a Yazılı Yeniden İnceleme Başvurusu: Eksik ödemenin gerekçesi (metrekare hatası vb.) belirtilerek DASK’a yazılı itiraz ve yeniden ekspertiz talebinde bulunulur. Kurumun 15 gün içinde olumsuz yanıt vermesi veya sessiz kalması halinde uyuşmazlık kesinleşir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na (STK) Başvuru: Tüketici Mahkemelerinde yıllarca sürebilecek davalar yerine, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında kurulan STK’ya başvurulur. Belgeler (tapu, poliçe, hasar fotoğrafları, Çevre ve Şehircilik raporları) e-devlet üzerinden veya fiziki olarak komisyona sunulur.
Bilirkişi İncelemesi ve Uyuşmazlık Hakemi Kararı: STK tarafından atanan bağımsız inşaat mühendisi bilirkişiler dosyayı inceler. Uyuşmazlık hakemi, genellikle 4 ila 6 ay içerisinde kesin veya itiraza tabi kararını vererek eksik kalan bedelin sigortalıya ödenmesine (veya talebin reddine) hükmeder.
📊 Öne Çıkan İstatistik Verisi Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) 2024 ve 2025 yılı faaliyet raporlarına göre; 6 Şubat depremleri sonrasında komisyona yansıyan DASK uyuşmazlık dosyalarının yaklaşık %72’sinde, kurumun yaptığı ilk ödemenin eksik olduğu bağımsız bilirkişilerce tespit edilmiş ve sigortalılar lehine ek tazminat ödenmesine karar verilmiştir. Bu oran, eksik ödemelere karşı hukuki yollara başvurmanın önemini istatistiksel olarak kanıtlamaktadır.
Şehir Bazlı Varyasyonlar: 6 Şubat Depremlerinin Kahramanmaraş Sigorta Hukukuna Etkileri
Kahramanmaraş merkezli depremler, mülkiyet ve sigorta hukukunda eşi benzeri görülmemiş yerel dinamikler oluşturmuştur. Kahramanmaraş’ın coğrafi ve yapısal çeşitliliği, hukuki uyuşmazlıkların niteliğini de etkilemiştir:
Dulkadiroğlu ve Eski Yapı Stoku: Şehrin eski yerleşim yerlerinde (Dulkadiroğlu gibi), yapı kayıt belgeleri veya tapu metrekareleri ile fiili kullanım metrekareleri arasında büyük farklar olduğu görülmüştür. DASK ödemeleri tapudaki resmi metrekare üzerinden yapıldığı için, fiili kullanım alanına göre prim ödeyen sigortalılar ile kurum arasında ciddi “eksik ödeme” davaları ortaya çıkmıştır.
Onikişubat ve “Aşkın Hasar” Uyuşmazlıkları: Yeni yapı stokunun yoğun olduğu Onikişubat bölgesinde, evlerin güncel rayiç değerleri çok yüksektir. DASK’ın azami teminat limiti bu evlerin değerinin çok altında kalmıştır. Bu bölgede yoğun olarak DASK limiti sonrası Özel Konut Sigortası devreye girmiş; ancak özel sigorta şirketlerinin “eksik sigorta”, “enflasyon klozu uygulanmaması” veya “muafiyet” gerekçeleriyle ödemeden kaçınması, Asliye Ticaret Mahkemelerinde yüzlerce davanın açılmasına sebep olmuştur.
Tarife Değişikliği ve Zeyilname Krizi: Hazine ve Maliye Bakanlığı, 25 Kasım 2022 tarihinde DASK metrekare birim maliyetlerini artırmıştır. Ancak 6 Şubat 2023 depremine kadar birçok vatandaş poliçesine “zeyilname” (ek sözleşme) yaptırarak bu artışı poliçesine işletememiştir. DASK, ödemeleri eski (düşük) tarifeden yapmıştır. Yargıtay ve Sigorta Tahkim Komisyonu kararları ışığında, tüketiciyi bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi gerekçesiyle Kahramanmaraş’ta binlerce hak sahibi yeni tarife üzerinden ödeme almak için hukuki süreç başlatmıştır.
Hayat Sigortası ve Ferdi Kaza Poliçelerinde Vefat Tazminatı
Deprem bölgesindeki sigorta hukuku sadece binalarla sınırlı değildir. Kredi kullanımı sırasında bankalar tarafından zorunlu tutulan veya ihtiyari olarak yaptırılan Hayat Sigortaları, depremde vefat eden vatandaşların mirasçıları açısından kritik bir hukuki konudur.
Bankalar, kredi borçlusu vefat ettiğinde, borcu doğrudan mirasçılardan talep etme eğiliminde olabilir. Ancak hukuki prosedür; bankanın öncelikle var olan hayat sigortası poliçesine başvurmasını gerektirir. Poliçe teminatı, vefat anındaki güncel borç bakiyesini kapatır. Eğer poliçe teminat tutarı kredi borcundan fazlaysa, aradaki bakiye fark kanuni mirasçılara ödenmek zorundadır. Mirasçıların bu süreçte bankaya ve sigorta şirketine yazılı olarak başvurarak hak talep etmeleri, reddi halinde poliçeden doğan alacak davası açmaları gerekmektedir.
İnsanların Bunları Da Sordu
Arama motorlarında sigorta uyuşmazlıkları ile ilgili en sık sorulan gerçek kullanıcı sorularına kısa ve net hukuki yanıtlar:
DASK eksik ödeme itirazı ne zaman yapılır?
DASK ödemesinin hesabınıza geçmesinden hemen sonra itiraz süreci başlatılabilir. Ancak hukuki hak kaybı yaşamamak için, Türk Ticaret Kanunu m. 1420 uyarınca sigorta tazminatı davalarında rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğuna dikkat edilmeli ve bu süre dolmadan yasal başvuru (Tahkim veya Mahkeme) yapılmalıdır.
DASK zeyilname yapılmamışsa ne olur?
Zeyilname (ek belge) yapılmamış olması, DASK’ın ilk aşamada eski tarifeden (daha düşük tutardan) ödeme yapmasına neden olur. Ancak, güncel emsal kararlara göre, sigorta acentesi veya DASK tüketiciyi SMS/mail yoluyla açıkça bilgilendirmemişse, zeyilname olmasa dahi güncel yüksek tarifeden ödeme alınabilmesi için hukuki yollara başvurulması mümkündür.
Konut sigortası depremi kapsar mı?
Sadece standart bir konut sigortası depremi kapsamaz. Poliçenizde “Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Ek Teminatı”nın açıkça yer alması şarttır. Bu teminat varsa, DASK’ın ödediği tutarın üzerinde kalan zararınız poliçe limitleriniz dahilinde özel sigorta şirketince karşılanır.
Sigorta Tahkim Komisyonu kararları kesin mi?
Uyuşmazlık miktarı belirli bir tutarın (2026 yılı güncel parasal sınırlarına göre) altındaysa kararlar kesindir. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda komisyonun “İtiraz Hakem Heyetine”, oradan da belirli sınırların aşılması şartıyla Yargıtay’a temyiz başvurusunda bulunulabilir. Ancak kararlar ilam hükmünde olup hemen icraya konulabilir.
DASK ödemesi neye göre hesaplanır?
DASK ödemesi, evin arsa veya piyasa değerine göre hesaplanmaz. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl belirlenen “metrekare inşaat birim maliyeti” ile tapudaki brüt metrekarenin çarpılması sonucu elde edilen “yeniden inşa bedeli” üzerinden hesaplanır. Poliçedeki azami limiti geçemez.
Bu Makaleden Sonra Ne Yapmalısınız? (Yol Haritası)
Sigorta uyuşmazlıklarında hak kaybı yaşamamak adına izlemeniz gereken 4 aşamalı stratejik yol haritası:
Tüm Poliçelerinizi Konsolide Edin: Sadece DASK’ı değil; e-devlet üzerinden (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi – SBM) adınıza kayıtlı tüm konut, işyeri, kasko, hayat ve ferdi kaza poliçelerini sorgulayın.
Ödemelerde İhtirazi Kayıt Şartı: Sigorta şirketlerinden veya DASK’tan tarafınıza yatırılan kısmi ödemeleri bankadan alırken, mutlaka yazılı veya sistemsel olarak “fazlaya ilişkin haklarımı saklı tutuyorum” ibaresini ekleyin.
Bakanlık Raporları ile Ekspertiz Raporlarını Karşılaştırın: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın e-devlet üzerindeki hasar tespit (ağır/orta/az) raporu ile DASK eksperinin raporu arasında (örneğin biri ağır hasar derken eksperin hafif hasar yazması) çelişki varsa derhal itiraz hazırlıklarına başlayın.
Hukuki Süreleri Kaçırmayın: Sigorta hukukunda zamanaşımı ve hak düşürücü süreler oldukça kısadır ve kesindir. İtiraz ve dava süreçleri için sigorta hukuku dinamiklerine hakim bir hukuki profesyonel ile değerlendirme yapın.
Terimler Sözlüğü
Sigorta hukuku alanında sıklıkla karşılaşılan, süreçleri anlarken ihtiyaç duyacağınız temel kavramlar:
Zeyilname: Düzenlenmiş bir sigorta poliçesinde sonradan ortaya çıkan değişiklikleri (adres, limit artışı, isim değişikliği vb.) göstermek üzere düzenlenen ek belge.
İhtirazi Kayıt (Çekince): Bir hakkın kullanılması veya bir ödemenin kabul edilmesi sırasında, ileride doğabilecek diğer haklardan vazgeçilmediğini gösteren hukuki şerh.
Poliçe Limiti (Azami Teminat): Sigorta şirketinin, gerçekleşen bir risk (hasar) karşısında ödemekle yükümlü olduğu en yüksek tazminat tutarı.
Aşkın Hasar: Gerçekleşen zararın, birinci derecede sorumlu olan sigortanın (örneğin DASK) limitini aşan ve özel sigortadan talep edilen kısmı.
Sigorta Tahkim Komisyonu (STK): Sigorta ettiren ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkları mahkeme dışı, hızlı ve uzman hakemler aracılığıyla çözen resmi kurum.
Rayiç Bedel: Bir malın (araç, konut vb.) hasar anındaki, serbest piyasadaki alım-satım değeri.
Mücbir Sebep: Önceden öngörülmesi ve engellenmesi mümkün olmayan, deprem, sel gibi olağanüstü dışsal olaylar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
DASK eksik ödeme yaptıysa ne yapılmalıdır? DASK tarafından yapılan ödeme, poliçe limitlerinin veya gerçek hasar bedelinin altındaysa, ödeme alınırken mutlaka ‘fazlaya ilişkin haklarımı saklı tutuyorum’ (ihtirazi kayıt) şerhi düşülmelidir. Ardından Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya Tüketici Mahkemelerine başvurularak eksik bedelin tahsili talep edilebilir.
Zeyilname (ek sözleşme) yaptırmayanlar DASK’tan tam ödeme alabilir mi? Bu konu hukuki bir tartışma alanıdır. Yargıtay ve Sigorta Tahkim Komisyonu’nun güncel kararlarında, kurumu bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda bile, tüketici lehine yorum ilkesi gereği güncel tarife üzerinden ödeme yapılması gerektiğine dair emsal kararlar bulunmaktadır. Profesyonel hukuki analiz gerektirir.
Deprem kaynaklı sigorta davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır? Türk Ticaret Kanunu uyarınca, sigorta sözleşmesinden doğan istemler, rizikonun (depremin) gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak, deprem gibi olağanüstü durumlarda mücbir sebep hükümleri ve ek süreler hukuki olarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru zorunlu mudur? Hayır, Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur, zorunlu değildir. Tüketiciler doğrudan Tüketici veya Asliye Ticaret Mahkemelerinde de dava açabilirler. Ancak STK, yargılama sürecinin genellikle 4-6 ay gibi kısa bir sürede sonuçlanması nedeniyle daha sık tercih edilmektedir.
Hem DASK hem özel konut sigortam varsa ödeme nasıl alınır? Öncelikle Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) poliçe limiti dahilinde ödeme yapar. DASK’ın ödediği tutar gerçek zararı karşılamıyorsa, bakiye zarar (aşkın hasar) için özel konut sigortası devreye girer. Özel sigorta, poliçede yer alan muafiyet oranları düşüldükten sonra kalan zararı karşılar.
Depremde vefat eden kişinin kredi borcu ve hayat sigortası nasıl işler? Kredi çekerken yaptırılan hayat sigortası poliçeleri, poliçe şartlarına göre vefat durumunda kalan kredi borcunu kapatır. Eğer poliçe limiti borçtan fazlaysa, kalan tutar kanuni mirasçılara ödenmek zorundadır. Bankanın mirasçılardan borç talep etmesi durumunda derhal poliçe kontrol edilmelidir.
Enkaz altında kalan araçların kasko süreci nasıldır? Eğer aracın kasko poliçesinde ‘deprem teminatı’ muafiyetsiz veya belirli bir muafiyetle yer alıyorsa, aracın güncel rayiç bedeli sigorta şirketinden talep edilir. Şirketin rayiç bedeli düşük hesaplaması veya ödeme yapmaktan kaçınması halinde hukuki itiraz yolları ve tahkim süreci açıktır.
DASK hasar tespiti ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tespiti farklıysa ne olur? DASK kendi eksperini göndererek yapının maddi hasar tespitini (maliyet analizini) yapar; Bakanlık ise yapının kullanım güvenliği (ağır hasarlı, orta hasarlı, risksiz vb.) açısından tespit yapar. Uyuşmazlık halinde, mahkeme veya Tahkim Komisyonu aracılığıyla bağımsız inşaat mühendisi bilirkişi atanarak gerçek hasar durumu yasal olarak kesinleştirilir.
Sonuç ve Genel Değerlendirme
Sigorta hukuku, standart hukuk dallarından farklı olarak, kendine özgü matematiksel hesaplamalar, katı bildirim süreleri ve karmaşık poliçe istisnaları içeren teknik bir alandır. Kahramanmaraş merkezli depremler göstermiştir ki; vatandaşların hak ettikleri tazminatları eksiksiz alabilmeleri, sadece haklı olmalarına değil, bu hakkı doğru yasal usullerle talep etmelerine bağlıdır. Türkiye Barolar Birliği’nin meslek kuralları çerçevesinde vurgulanmalıdır ki; eksik ödemeler, zamanaşımı süreleri ve zeyilname uyuşmazlıkları gibi konularda kulaktan dolma bilgiler yerine, güncel yargı kararlarını ve Sigorta Tahkim Komisyonu içtihatlarını takip eden hukuki profesyonellerden nesnel ve bilimsel danışmanlık alınması, geri dönülemez hak kayıplarını önlemenin yegane yoludur.
Son Güncelleme: 22 Mart 2026