Kahramanmaraş Boşanma Avukatı ve Aile Hukuku Dava Süreçleri

Kahramanmaraş boşanma avukatları, şu şekilde tanımlanır: Türk Medeni Kanunu çerçevesinde evlilik birliğinin sona erdirilmesi süreçlerinde bireylere hukuki temsil sağlayan, velayet, nafaka, maddi-manevi tazminat ve mal rejimi tasfiyesi konularında mesleki etik ve gizlilik ilkelerine bağlı kalarak koruyucu hukuk mekanizmalarını işleten uzman hukuk profesyonelleridir.

Aile kurumu, anayasal güvence altına alınmış ve toplumun temel yapı taşı olarak kabul edilmiş bir yapıdır. Bu yapının hukuki olarak sonlandırılması süreci, sadece iki bireyin yollarını ayırması anlamına gelmez; aynı zamanda ortak çocukların üstün yararının tesis edilmesi, yıllar içinde edinilmiş ekonomik varlıkların adil bir biçimde paylaştırılması ve kusursuz ya da daha az kusurlu eşin yoksulluğa düşmesinin engellenmesi gibi son derece karmaşık dinamikleri içerir. Türk hukuku, boşanma eylemini salt bir beyan mekanizması olmaktan çıkararak sıkı usul ve ispat kurallarına bağlamıştır. Dolayısıyla boşanma davası süreçleri, teknik bir takibin ötesinde, usul hukukunun katı kurallarıyla yürütülen çok katmanlı bir uyuşmazlık çözümüdür.

Özellikle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) yürürlüğe girmesiyle birlikte, aile hukukunda köklü değişiklikler yaşanmış, yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma rejimi” olarak güncellenmiş ve evlilik içi emek daha görünür hale gelmiştir. Bu modern hukuk mimarisi, davaların kendi içindeki teknik derinliğini artırarak, tarafların yasal haklarını tam manasıyla koruyabilmeleri için süreci titizlikle yürütmelerini zorunlu kılmıştır.

Aile Hukuku İstatistikleri ve Toplumsal Demografi

Türkiye genelindeki aile hukuku dinamiklerini anlayabilmek için resmi istatistiklerin incelenmesi gerekmektedir. Toplumun evlenme ve boşanma eğilimleri, hukuki uyuşmazlıkların niteliğini ve mahkemelerin dosya yükünü doğrudan belirlemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan güncel Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, evlilik birliğinin sonlanma dinamiklerine dair makro ölçekli veriler sunmaktadır.

TÜİK 2024 ve 2025 verilerine göre, coğrafi bölgeler arasında sosyokültürel ve ekonomik faktörlere bağlı köklü farklılıklar göze çarpmaktadır. Bin nüfus başına düşen boşanma sayısını ifade eden “kaba boşanma hızı” istatistiklerinde bölgesel dalgalanmalar mevcuttur. Örneğin, Kahramanmaraş ile komşu coğrafyalarda yer alan Adana’da bu hız binde 6.59 seviyelerindeyken, Adıyaman’da 7.44 gibi seviyelere ulaşabilmektedir. Kahramanmaraş özelinde ise 2025 yılında 8.353 çift evlenirken, 2.426 çiftin evliliği boşanma ile sonuçlanmıştır.

📊 Türkiye Boşanma Analitiği ve Süreç İstatistikleri (TÜİK – 2024/2025 Veri Projeksiyonu)

Toplumsal değişimin mahkeme salonlarına yansımasını gösteren istatistiksel veriler, yargılama süreçlerinin anlaşılmasında kritik bir referanstır.

• Ulusal Evlenme Hacmi: Yıllık ortalama 568.000 bandında seyretmektedir.

• Baskın Dava Gerekçesi: Tüm boşanma davalarının büyük bir çoğunluğu TMK 166/1 kapsamında “Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması” (halk arasındaki tabiriyle şiddetli geçimsizlik) genel sebebine dayanarak açılmaktadır.

• Yargılama Süreleri: Usuli eksiklik içermeyen anlaşmalı davalar ortalama 1 ila 3 ay arasında karara bağlanırken; tanık, bilirkişi ve pedagog incelemesi gerektiren çekişmeli davalar 1.5 ila 2 yıl arası sürmekte, istinaf ve temyiz gibi kanun yolu süreçleriyle bu süre uzayabilmektedir.

• Velayet Dağılımı: Küçük yaştaki ortak çocukların velayeti, “çocuğun üstün yararı” doktrini gereğince istatistiksel olarak ağırlıklı bir biçimde anneye tevdi edilmektedir.

Bu demografik veriler ve istatistiksel eğilimler, hukuki süreçlerin ne denli yaygın bir toplumsal olgu olduğunu ve bireylerin doğru, nesnel bilgiye ulaşma ihtiyacının büyüklüğünü kanıtlamaktadır.

Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve Hukuki Danışmanlık Standartları

Avukatlık mesleği, adaletin tesisine doğrudan hizmet eden bağımsız bir kamu hizmetidir. Bu nitelik, Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından büyük bir titizlikle denetlenen Reklam Yasağı Yönetmeliği ile güvence altına alınmıştır. Türkiye sınırları içerisinde hukuki faaliyet yürüten hiçbir gerçek veya tüzel kişi, avukatlık hizmetlerini ticari bir meta gibi pazarlayamaz, iş elde etmek amacıyla salt ün kazanmaya yönelik girişimlerde bulunamaz.

Söz konusu yönetmeliğin temel amacı (Madde 1 ve Madde 5); avukatların mesleklerini özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmelerini sağlamak ve yargının toplum nezdindeki saygın görünümünü bozacak her türlü ticari rekabet davranışından kaçınılmasını temin etmektir. Bu bağlamda, “en iyi boşanma avukatı” gibi nitelemeler veya “kesin davayı kazanma garantisi” gibi söylemlerin kullanımı hukuka ve meslek etiğine aykırıdır. Avukatların sunabilecekleri bilgiler; akademik unvanları, çalışma alanlarına dair nesnel veriler, büro adresleri ve iletişim detayları ile sınırlandırılmıştır.

Bu yasal düzenlemeler ve meslek kuralları çerçevesinde, Kahramanmaraş merkezli olarak faaliyet gösteren Baltacı Hukuk & Arabuluculuk bürosu, hukuki danışmanlık ve temsil hizmetlerini mesleki etik kurallarına tam uyumla sunmaktadır. Kurum; uyuşmazlıkların çözümünde aile hukuku (boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi) alanının yanı sıra Ticaret ve Şirketler Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, İcra ve İflas Hukuku ile Gayrimenkul Hukuku alanlarında da hukuki süreç yönetimi gerçekleştirmektedir. Şehir dışında veya yurt dışında ikamet eden vatandaşların adalete ve yasal süreçlere erişimini kolaylaştırmak amacıyla sağlanan online hukuki danışmanlık altyapısı, modern hukuk pratiklerinin bir parçası olarak kullanılmaktadır.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Seçenekleri: Kavramsal Analiz

Türk Medeni Kanunu, tarafların evlilik birliğini sonlandırma iradelerine, aralarındaki uzlaşı düzeyine ve dayanılan vakıalara göre boşanma davalarını “Anlaşmalı” ve “Çekişmeli” olmak üzere iki temel kategoriye ayırmıştır. Her iki dava türünün ispat yükümlülükleri, yargılama usulleri ve hukuki sonuçları birbirinden tamamen farklıdır.

1. Anlaşmalı Boşanma Davası (TMK m. 166/3)

Anlaşmalı boşanma, evlilik birliğinin sürdürülmesinde her iki tarafın da ortak iradeyle fayda görmediği ve hukuki/mali sonuçlar üzerinde tam bir mutabakata vardığı dava türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenmiştir.

Anlaşmalı boşanma kurumunun işletilebilmesi için kanun koyucu net ön şartlar belirlemiştir:

• Süre Şartı: Evlilik birliğinin resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 yıl sürmüş olması mutlak bir gerekliliktir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde, taraflar her konuda anlaşsalar dahi kanunen “anlaşmalı boşanma” davası açılamaz.

• İrade Şartı: Eşlerin mahkeme huzurunda bizzat hazır bulunarak, boşanma iradelerini hiçbir baskı altında kalmadan serbestçe açıklamaları şarttır. Tarafların yasal temsilcileri (avukatları) olsa dahi, hakim eşleri şahsen dinlemekle yükümlüdür.

• Protokol Şartı: Tarafların, boşanmanın mali sonuçları (maddi-manevi tazminat, nafakalar, mal paylaşımı) ve varsa ortak çocukların durumu (velayet, iştirak nafakası) konularında hazırladıkları “Anlaşmalı Boşanma Protokolü”nü mahkemeye sunmaları ve bu protokolün hakim tarafından onaylanması gerekir.

Anlaşmalı boşanma davalarında hakim olayların esasına girmez, evliliğin neden bittiğini araştırmaz; tarafların serbest iradesini ve protokolün hukuka uygunluğunu denetler.

2. Çekişmeli Boşanma Davası

Tarafların boşanma kararı, kusur oranı, çocukların velayeti, ödenecek nafaka miktarı, tazminat talepleri veya edinilmiş malların paylaşımı konularının en az birinde uzlaşamaması durumunda çekişmeli boşanma davası gündeme gelir. Bu süreçte taraflar iddialarını somut delillerle ispat etmek zorundadır.

Çekişmeli boşanma davaları, dayandıkları hukuki gerekçelere göre “Genel Boşanma Sebepleri” ve “Özel Boşanma Sebepleri” olmak üzere ikiye ayrılır.

Genel Boşanma Sebepleri (TMK m. 166): Kanunda somut olayların sayılmadığı, evlilik birliğinin taraflar açısından çekilmez hale geldiği durumlar bu kapsama girer. “Evlilik birliğinin temelinden sarsılması” en yaygın gerekçedir. Sürekli tartışma, hakaret, ekonomik şiddet, ilgisizlik gibi eylemler bu madde altında değerlendirilir. Davacının davasını kazanabilmesi için karşı tarafın kusurlu olduğunu kanıtlaması gerekir.

Özel Boşanma Sebepleri (TMK m. 161 – 165): Kanun koyucu tarafından sınırları kesin ve net olarak çizilmiş vakıalardır.

1. Zina (Aldatma) (TMK m. 161): Öğrenme tarihinden itibaren 6 ay ve her halükarda eylemin üzerinden 5 yıl geçmesiyle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava açma hakkı yoktur.

2. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m. 162): Fiziksel şiddet, ağır hakaret gibi durumları kapsar. Yine 6 ay ve 5 yıllık hak düşürücü süreler geçerlidir.

3. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m. 163): Eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir yaşam sürmesi durumudur.

4. Terk (TMK m. 164): Eşlerden birinin evlilik yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk etmesi durumudur. Terk eden eşe yasal yollarla “eve dön” ihtarı çekilmesi zorunludur.

5. Akıl Hastalığı (TMK m. 165): Eşlerden birinin iyileşmeyecek derecede akıl hastalığına tutulmasının sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesi halidir.

Adım Adım Çekişmeli Boşanma Davası Süreci (HMK Standartları)

Hukuk sistemimizde boşanma davaları, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) belirlediği yazılı yargılama usullerine tabidir. Sürecin her adımının usule uygun yürütülmesi zorunludur.

Bir çekişmeli boşanma davasının hukuki evreleri kronolojik olarak şu şekilde işler:

1. Dava Dilekçesinin İnşası ve Tevzi: Hazırlanan dava dilekçesi, yetkili Aile Mahkemesine sunulur. Yetkili mahkeme kural olarak; davacının veya davalının yerleşim yeri ya da eşlerin dava açılmadan önceki son altı ayda birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

2. Dilekçeler Teatisi (Yazılı Yargılama Aşaması): Dava dilekçesinin tebliğ edilmesinin ardından resmi süreç başlar. Davalı taraf, cevap dilekçesini sunar. Ardından davacı “cevaba cevap”, davalı ise son olarak “ikinci cevap” dilekçesini verir. Bu dört dilekçeden oluşan aşama, davanın tüm sınırlarını belirler.

3. Ön İnceleme Duruşması: Dilekçe teatisi bittikten sonra hakim tarafları ön inceleme duruşmasına davet eder. Tarafların üzerinde anlaştığı ve anlaşamadığı konular tutanağa geçirilir. İlk itirazlar karara bağlanır.

4. Tahkikat (Delil İnceleme) Safhası: Yargılamanın en uzun kısmıdır. Uyuşmazlık konularının ispatı için deliller toplanır. Banka kayıtları celp edilir, ilgili kurumlardan dökümler istenir ve tanıklar dinlenir. Çocukların velayeti uyuşmazlık konusuysa uzman ekip “Sosyal İnceleme Raporu” hazırlar.

5. Sözlü Yargılama ve Hüküm (Karar): Tahkikat aşamasının tamamlanmasıyla taraflara son beyanları sorulur. Hakim, dosyayı karara bağlayarak kısa kararını açıklar.

6. Gerekçeli Karar ve Kesinleşme: Hakim ayrıntılı “gerekçeli karar” metnini yazar. Karar taraflara tebliğ edilir. Taraflar, yasal süre içinde kanun yollarına (İstinaf/Temyiz) başvurabilirler. Kanun yolları tüketilince veya başvurulmazsa karar “kesinleşir” ve nüfus kütüğüne işlenir.

Kahramanmaraş Depremi Sonrası Boşanma ve Mal Rejimi İhtilafları

6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan ve merkez üssü Kahramanmaraş olan depremler, bölge halkının hayatını etkilediği gibi, medeni hukuk ve aile hukuku süreçlerinde de farklı uyuşmazlıklara zemin hazırlamıştır.

1. Yok Olan Konutlar ve Hak Sahipliği İhtilafları: Boşanma sürecinde en çok tartışılan konulardan biri müşterek malvarlığının akıbetidir. Depremde yıkılan binaların yerine TOKİ veya AFAD tarafından yapılacak yeni konutların “hak sahipliği” aşamasında, boşanma sürecindeki eşlerin durumu hukuki değerlendirmeye tabidir. Afet hukuku uygulamalarına göre, zarar gören evli çiftlere birlikte yaşamaları halinde tek bir hak sahipliği tanınmaktadır. Ancak boşanma davası kesinleşmişse veya taraflar ebeveynlerinin evlerinde ayrı ayrı ikamet ediyorlarsa bağımsız hak sahipliği iddiaları gündeme gelebilmektedir.

2. Enkaz Altında Kalan Ziynet Eşyaları (Düğün Takıları): Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/5704 E. ve 2024/2402 K. numaralı güncel içtihatlarıyla ziynet eşyalarının aidiyeti kuralı değişmiştir. Artık kadına özgü takılar erkeğe de takılsa kadına, erkeğe özgü takılar kadına da takılsa erkeğe ait kabul edilmektedir; her ikisine ait olabilenler (çeyrek, gram altın) ise ortak sayılmaktadır. Depremde yıkılan bir evde bulunan altınların fiziken iadesi imkansızlaştığı için nakden iadesi talep edildiğinde, depremin mücbir sebep oluşturup oluşturmadığı ve malın kimin zilyetliğinde olduğu hususları mahkemelerce ayrıca değerlendirilmektedir.

3. Ölüm Karinesi ve Gaiplik Halleri: Bir kişinin deprem enkazında kaldığı kesinse ve ölüsüne ulaşılamamışsa mülki amirin talimatıyla “ölüm karinesi” işletilerek nüfus kütüğüne ölü düşülür. Bu durumda evlilik kendiliğinden sona erer. Sağ kalan eşin 300 gün içinde doğum yapması halinde doğacak çocuk ile gaip baba arasında soy bağı yasal olarak mevcut olacaktır. Ancak eşin deprem anında orada olup olmadığı belirsizse ve uzun süre kendisinden haber alınamıyorsa, “Gaiplik” kararı alınması gerekir. Gaiplik kararı verilmesi, evliliği otomatik olarak bitirmez; “evliliğin feshi” davası açılması veya talebinde bulunulması gerekmektedir.

Şehir Bazlı Uygulama Varyasyonları

Türk hukukunda usul ve esas kuralları ülke genelinde aynı olmakla birlikte, mahkemelerin iş yükü ve adliyelerin fiziksel koşulları şehirler arası pratiklerde farklılıklara yol açabilmektedir:

• Büyükşehir Dinamikleri: İstanbul ve Ankara gibi illerde Aile Mahkemelerinin yoğun dosya yükü nedeniyle duruşma aralıkları dört ila beş ayı bulabilmekte, süreçler doğal olarak uzamaktadır.

• Kahramanmaraş Adliyesi İşleyişi: Kahramanmaraş’ta Aile Mahkemeleri ve İcra Daireleri, Onikişubat ilçesindeki Cumhuriyet Mahallesi adresinde yer alan adliye sarayında yapılandırılmıştır. Bölgedeki sosyolojik yapı ve deprem sonrası adres taşıma durumları (MERNİS uyuşmazlıkları), tebligat süreçlerinin titizlikle takip edilmesini zorunlu kılmaktadır. Mahkemeler, kanuni usuller dairesinde yargılamaları sürdürmektedir.

Boşanma Davası Avukatlık Ücretleri (2025-2026 Baro Tarifeleri)

Bir hukuki uyuşmazlıkta ekonomik maliyetler iki ana kalemde incelenir: Mahkeme harçları/gider avansları ve avukatlık vekalet ücreti.

Türkiye Barolar Birliği (TBB), avukatların mesleki standartlarını korumak amacıyla her yıl “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” (AAÜT) yayımlar. Avukatların bu yasal asgari sınırın altında iş kabul etmeleri disiplin kurallarına aykırıdır. Buna ek olarak, yerel barolar tavsiye niteliğinde bölgesel ücret çizelgeleri yayımlarlar.

2025-2026 Dönemi Aile Mahkemeleri İçin Örnek Tavsiye Edilen Ücret Projeksiyonları:

Bölgesel baro (örneğin Kahramanmaraş ve çevre iller) tavsiye tarifelerine göre:

• Anlaşmalı Boşanma Davaları: Davanın nispeten daha az celseyle sonuçlanması nedeniyle tavsiye edilen başlangıç ücretleri ortalama 60.000,00 TL bandından başlamaktadır.

• Çekişmeli Boşanma Davaları: Delil toplama ve duruşma süreçlerini barındırdığı için tavsiye edilen asgari bedel 91.000,00 TL – 100.000,00 TL civarından başlamaktadır.

• Maddi-Manevi Tazminat İstemi İçeren Davalar: Eşzamanlı talepler nedeniyle bu ücretler 140.000,00 TL – 150.000,00 TL seviyelerine çıkabilmekte ya da değerin belli bir yüzdesi (%15 gibi) üzerinden hesaplanabilmektedir.

• Fer’i Davalar (Nafaka, Velayet vb.): Sadece nafaka veya velayet talepli müstakil davalarda tavsiye edilen ücretler 50.000 TL ile 80.000 TL arasında değişebilmektedir.

Önemli Not: Belirtilen tarifeler gösterge ve tavsiye niteliğindedir. Serbest meslek kuralları gereği her avukat, dosyanın zorluk derecesini ve harcayacağı mesaiyi gözeterek müvekkiliyle asgari yasal sınırın altında kalmamak şartıyla özgürce ücret tayin edebilir. Yasal olarak bu meblağlara Katma Değer Vergisi (KDV) eklenmesi zorunludur.

İddet Müddeti (Bekleme Süresi) ve Velayet Doktrini

İddet Müddeti ve Kaldırılması Süreci

Türk Medeni Kanunu’nun 132. maddesi, evliliğin mahkeme kararıyla (boşanma) veya eşin vefatıyla sona ermesinin ardından, kadının yeniden bir evlilik akdi kurabilmesi için beklemesi gereken 300 günlük süreyi düzenler; bu süre “iddet müddeti” adını alır.

Bu düzenlemenin temel hukuki hikmeti, kadının hamile olması ihtimaline karşı doğacak çocuğun biyolojik babası ile yasal soy bağının (nesep) kesin olarak tayin edilebilmesidir. İddet süresi, davanın açıldığı gün değil, mahkemenin verdiği boşanma kararının resmi olarak “kesinleştiği” (tüm itiraz yollarının bittiği) tarihten itibaren başlar. Vefat durumunda ise süre ölüm tarihiyle başlar. Kadının bu 300 günlük süre içinde doğum yapması halinde süre otomatik olarak sona erer.

Kadın hamile değilse ve beklemek istemiyorsa yetkili Aile Mahkemesine başvurarak “İddet Müddetinin Kaldırılması Davası” açabilir. Bu, çekişmesiz bir yargı işidir. Mahkeme kadını resmi sağlık kuruluşuna sevk eder; gebelik testinin negatif çıkması ve raporun sunulmasıyla bekleme süresi mahkeme kararıyla kaldırılır.

“Çocuğun Üstün Yararı” İlkesi ve Velayet

Mahkemelerin çocukların velayeti konusunda verdiği kararlarda tek ve mutlak belirleyici unsur “Çocuğun Üstün Yararı” doktrinidir.

Bu çerçevede mahkeme; çocuğun alıştığı sosyal çevre, ebeveynlerin fiziksel/psikolojik sağlık durumları ve çocuğu barındırma kapasitelerini inceler. Yargıtay içtihatları doğrultusunda, anne bakımına ve şefkatine mutlak surette muhtaç kabul edilen küçük yaştaki çocukların velayeti, annenin ağır ve somut bir kusuru (örn. çocuğa fiziksel zarar verme tehlikesi) kanıtlanmadıkça genellikle anneye bırakılmaktadır. Çocuğun maddi giderleri ise babanın ödeyeceği “iştirak nafakası” ile dengelenir. İdrak çağındaki çocuklarda ise mahkeme uzman pedagoglar (Sosyal İnceleme Raporu – SIR) aracılığıyla çocuğu dinleyerek iradesini değerlendirir.

Boşanma Sürecine Girmeden Önce Alınabilecek Hukuki Tedbirler

Evlilik birliğinin hukuken sonlandırılması kararı alındığında, sürecin düzenli ilerlemesi için atılması gereken yasal adımlar bulunmaktadır:

1. Koruyucu Tedbirlerin Değerlendirilmesi: Şiddet veya güvenlik riski varlığında, 6284 sayılı yasa kapsamında Aile Mahkemesinden uzaklaştırma ve koruma kararı talep edilebilmektedir.

2. Delillerin Hukuka Uygun Tespiti: Çekişmeli bir yargılama öngörülüyorsa; banka hesap hareketleri, müşterek malvarlığı belgeleri ve hukuka uygun elde edilmiş iletişim kayıtları davanın tahkikat aşamasında ispat aracı olarak kullanılacaktır.

3. Mali Varlıkların İncelenmesi: Tasfiyeye veya katılma alacağına konu olabilecek müşterek malların (araç, gayrimenkul) üçüncü kişilere devrinin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir talepleri değerlendirilmelidir.

4. Alternatif Uyuşmazlık Çözümleri: Uzun süren çekişmeli yargılamalara alternatif olarak, tarafların kanuni sınırlar çerçevesinde hazırlayacakları bir “Anlaşmalı Boşanma Protokolü” ile uzlaşma zemini aranabilmektedir.

Sıkça Aranan Kullanıcı Soruları

Eşim boşanmak istemezse dava tek taraflı açılabilir mi ve ne kadar sürer?

Evet, yasal şartların varlığı halinde tek taraflı irade ile boşanma davası açılması mümkündür. Karşı taraf boşanmayı kabul etmediğinde süreç zorunlu olarak “çekişmeli boşanma davası” sıfatını alır. Davacının, TMK 161-166 maddelerinde belirtilen sebeplerin varlığını yasal delillerle ispatlaması gerekir. Mahkeme haklı sebepleri tespit ettiği takdirde boşanma yönünde hüküm kurar. Süreç, mahkeme yoğunluğuna göre ortalama 1.5 – 2 yıl sürebilmektedir.

Boşanma davasında evi ilk terk eden eş hukuken kusurlu mu sayılır?

Ortak konutu terk etmenin kusur sayılabilmesi için TMK madde 164’e göre bu fiilin “haklı bir sebep olmaksızın” ve evlilik yükümlülüklerinden kaçmak maksadıyla yapılmış olması gerekir. Eş, fiziksel şiddet, hayati tehlike veya ağır hakaret gibi sebeplerle evi terk etmek zorunda kalmışsa, bu durum haklı bir nedene dayandığı için kusur atfedilemez.

Düğün takıları (ziynet eşyaları) boşanmada kime verilir?

Güncel Yargıtay 2. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre takıların aidiyeti “takının kime özgü olduğuna” göre belirlenmektedir. Kadına özgü takılar kime takılırsa takılsın kadına; erkeğe özgü takılar kime takılırsa takılsın erkeğe ait kabul edilir. Gram altın, çeyrek altın gibi her iki cinse de hitap eden veya sandığa konulan ziynetler ise aksi ispatlanmadıkça ortak kabul edilmekte ve paylaştırılmaktadır.

Boşanma süreci bitmeden iddet süresi dolmuş veya başlamış sayılır mı?

Hayır. İddet (bekleme) süresi, davanın açıldığı tarihten veya eşlerin ayrı yaşamaya başladığı günden itibaren işlemez. Yasal bekleme süresi olan 300 gün, mahkemenin verdiği boşanma kararının kesinleştiği (istinaf vb. itiraz sürelerinin dolduğu veya karara bağlandığı) günden itibaren hesaplanmaya başlar.

Terimler Sözlüğü

• Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi: Türkiye’de 1 Ocak 2002’den itibaren geçerli olan, eşlerin evlilik süresince karşılığını vererek elde ettikleri malların (maaş, ticari kazanç vb.) boşanma anında paylaşıma tabi tutulduğu yasal mal rejimidir.

• İddet Müddeti: Boşanma kararının kesinleşmesinden veya eşin vefatından itibaren, kadının yeniden evlenebilmesi için yasa gereği beklemesi gereken 300 günlük süredir (TMK m. 132).

• İştirak Nafakası: Çocuğun velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun barınma, eğitim, sağlık ve bakım giderlerine mali gücü oranında her ay katılmak üzere ödediği yasal bedeldir.

• Ölüm Karinesi: Bir kimsenin, deprem gibi ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir olay içinde kaybolması ve cesedinin bulunamaması durumunda mülki amir kararıyla kütüğe ölü olarak işlenmesi işlemidir.

• Tahkikat Aşaması: Hukuk yargılamasında tarafların dinlendiği, tanıkların yeminli ifadelerinin alındığı, bilirkişi raporlarının incelendiği ve ispat araçlarının değerlendirildiği safhadır.

• Tensip Zaptı: Dava açıldıktan sonra mahkeme hakiminin yargılamanın ilk duruşma tarihini ve tarafların yerine getirmesi gereken usuli işlemleri belirlediği mahkeme tutanağıdır.

Sıkça Sorulan Sorular 

Boşanma davası açmak için avukat tutmak yasal olarak zorunlu mudur?

Hayır, Türk hukukunda tarafların kendilerini asil olarak temsil etme hakları mevcuttur ve avukatla temsil yasal bir zorunluluk değildir. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun usul ve süre kurallarının katı olması sebebiyle, dilekçelerde yapılacak hataların veya süre aşımlarının hak kayıplarına yol açmaması adına uzman bir avukatla çalışılması yaygın bir pratiktir.

Anlaşmalı boşanma davasında tarafların mahkemeye gitmesi şart mıdır?

Evet, şarttır. Anlaşmalı boşanma kurumunda iradenin bizzat hakim önünde ve serbestçe beyan edilmesi yasal bir zorunluluktur. Avukatlara vekalet verilmiş olsa dahi, tarafların her ikisinin de belirlenen duruşma saatinde mahkemede hazır bulunarak protokol maddelerini onayladıklarını hakime sözlü olarak iletmeleri gerekmektedir.

Aldatma (Zina) sebebiyle açılan boşanma davalarında hak düşürücü süre var mıdır?

Evet, TMK madde 161 uyarınca zina nedeniyle dava açma hakkı sürelere bağlanmıştır. Zina eylemini öğrenen eş, bu durumu öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde ve fiilin üzerinden her halükarda 5 yıl geçmeden davasını açmalıdır. Ayrıca affeden tarafın dava hakkı düşmektedir.

Depremde kaybolduğu sanılan eşten resmi boşanma süreci nasıl yürütülür?

Eş, binanın tamamen yıkılması gibi ölümüne kesin gözüyle bakılan bir olayda kaybolmuşsa “ölüm karinesi” uygulanarak nüfus kütüğüne ölü yazılır ve evlilik kendiliğinden biter. Eşin deprem anında orada olup olmadığı belirsizse ve uzun süredir haber alınamıyorsa hukuki yol “Gaiplik” kararı almaktır. Gaiplik kararı evliliği doğrudan bitirmez; Aile Mahkemesinden “evliliğin feshi” talep edilmelidir.

Çekişmeli bir boşanma davası sırasında araç satışı yapmak suç mudur?

Kişinin mülkiyetindeki malı satması mülkiyet hakkı gereği ceza hukuku bağlamında suç değildir. Ancak aile hukuku ve mal rejiminin tasfiyesi açısından bu eylem “mal kaçırma” iddiasına konu olabilir. Dava tarihine çok yakın bir zamanda bedelsiz veya düşük bedelle yapılan devirler, mal rejimi tasfiyesi davasında mahkemece “eklenecek değer” olarak hesaplamaya dahil edilebilir.

Çalışan kadına yoksulluk nafakası bağlanır mı?

Yoksulluk nafakasının şartı, boşanma nedeniyle ağır derecede yoksulluğa düşecek olmaktır. Düzenli ve asgari geçim standardını sağlayan bir gelire sahip eşin yoksulluğa düşmeyeceği kabul edildiğinden yoksulluk nafakası bağlanması istisnaidir. Ancak gelir asgari standartların çok altındaysa dosyanın somut şartlarına göre cüzi miktarlarda değerlendirme yapılabilmektedir. Nafaka talep edenin diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması kanuni zorunluluktur.

Eşlerden biri yurt dışındaysa süreç nasıl ilerler?

Yurt dışında ikamet eden eş, bulunduğu ülkedeki Türk Konsoloslukları aracılığıyla Türkiye’deki bir avukata boşanma vekaletnamesi çıkartabilir. Çekişmeli davalarda avukat süreci vekaleten yürütebilir. Ancak anlaşmalı boşanmalarda kanun gereği, yurt dışındaki eşin duruşma günü şahsen Türkiye’ye gelerek hakimin karşısına çıkması mecburidir.

Son Güncelleme: 17 Mart 2026